Smartphone etiquette

19 september 2017 / Astrid Dijk

Na een heerlijke zomervakantie, ben ik weer back in business. Nu mijn dagen niet meer in het teken staan van het voorbereiden van de open dag voor mijn nieuwe studiecentrum Be Smart, is er weer ruimte voor andere zaken. Zoals voor het schrijven van een blog. Met plezier kijk ik terug op de open dag (ofwel de start van weer een nieuwe uitdaging) en ondertussen kijk ik ook alweer uit naar mijn volgende trainingsdag.

De komende groep die ik ga trainen betreft een grote groep van circa 20 deelnemers. Ondanks dat ik graag training geef aan kleine groepen, (er is dan meer aandacht mogelijk is voor het individu) kan een grote groep mij eveneens verblijden. Vooral de dynamiek en diversiteit van een grotere groep spreken mij erg aan. Tegelijkertijd vraagt het ook om wat meer structuur en een strakkere benadering, zoals bijvoorbeeld het bespreken van huisregels. Met 20 personen gedurende twee dagdelen in een soms iets te krappe ruimte, geeft vaak toch wat meer ruis op de lijn. Hoe houd je de aandacht voortdurend vast en welke afspraken maak je met de groep? Zoals bijvoorbeeld, welke afspraken te maken over telefoongebruik en moeten hier überhaupt afspraken over gemaakt worden? Wat als deelnemers tijdens de training de smartphone verkiezen boven actief deelgenoot zijn van de cursus?

Smartphones maken het leven makkelijker en dat hoeft goede educatie niet in de weg te staan. Echter ben ik dan wellicht opnieuw een tikje traditioneel. Tijdens een training ervaar ik de telefoon toch wel regelmatig als stoorzender. In veel situaties geldt dat ook voor de laptop. Begrijp me niet verkeerd, het is voor mij geen doorn in het oog. Als ik eerlijk ben moet ik toegeven dat ook ik mijn schermpje veel vaker ontgrendel dan nodig is, maar ik ervaar het ook niet altijd als een aanvulling. Het roept vaak een soort van stiekem gedrag op om onder de tafel te appen of Facebooken en het leidt naar mijn idee af. Daarnaast merk ik dat ik voor mezelf het evenwicht nog niet helemaal heb ontdekt versus een zogenaamde smartphone-boycot tijdens de training of juist de nieuwe media meer omarmen en een zinvolle plek geven in het programma.

Een poosje geleden heb ik na afloop van een training, mijn smartphonegebruik vraagstukken maar eens bespreekbaar gemaakt in de groep. De gemiddelde leeftijd van de groep lag op deze dag rond de 23 jaar en het gebruik van telefoons lag iets hoger dan gemiddeld. Met als resultaat dat mijn bescheiden irritaties ook wat eerder de kop op staken. Het leverde in ieder geval een boeiend gesprek op in de groep, want de cursisten bleken het onderling niet eens te zijn. Zo vertelde een van de cursisten over de toenemende populariteit van ‘phonestacking’. Nadat ik me eerst eens heb laten uitleggen wat het fenomeen precies betekent, vind ik het in ieder geval de moeite waard om zo nu en dan eens in te zetten in groepsverband.

Phone Stacking is een soort van kruising tussen een moderne vorm van telefoonetiquette en tafelmanieren. Het is uitgevonden door jongeren die blijkbaar zelf ook vraagtekens plaatsen bij de aanwezigheid van smartphones in groepsverband. Het is de bedoeling dat in een gezelschap, bijvoorbeeld in een restaurant, iedereen zijn telefoon ondersteboven op een stapel (stack) legt in het midden van de tafel. Ook al rinkelen, zoemen of trillen de smartphones tijdens het eten, niemand mag zijn telefoon oppakken. De eerste persoon die zijn smartphone niet kan weerstaan en oppakt, verliest het spel. De verliezer betaalt de rekening. Op zich leuk gevonden wat mij betreft, maar je kunt je telefoon toch ook gewoon uitzetten?

Tegelijkertijd waren er tijdens dit afsluitende praatuurtje enkele tegenstanders van dit nieuwe fenomeen van mening dat smartphone gebruik juist een buitengewone toegevoegde waarde levert voor generatie Z (altijd online). Generatie Z ( geboren na 1990) zou niet alleen gewend zijn om te multitasken, maar het ook nodig hebben. Door de korte aandachtspanne en smartphone gewenning, zou een leven zonder juist zorgen voor concentratieproblemen. Het af en toe mogen checken van FB, WhatsApp, Instagram zou juist rust geven en daardoor bijdragen aan een verhoogde concentratie.

Zo had ik het zelf nog nooit bekeken dus ben ik maar eens op zoek gegaan naar wetenschappelijke onderbouwingen. Wat gebeurt er eigenlijk in je brein als je steeds je telefoon checkt tijdens werk? Zo heeft Microsoft een onderzoek gedaan naar het effect van smartphones op concentratie. En wat blijkt? Uit de betreffende studie bleek dat Canadezen in het verleden een concentratiespanne hadden van 12 seconden. Dat aantal is laatste jaren sinds de opkomst van smartphones gedaald naar 8 seconden, een seconde korter dan de aandachtspanne van een goudvis.

En ook uit alle andere onderzoeken die in mijn zoektocht voorbij zijn gekomen, blijkt dat een smartphone toch wel een letterlijke ‘braindrain’ is. Je hersenen kunnen minder capaciteit gebruiken wanneer je telefoon in de buurt is, omdat je er onbewust aan blijft denken. En dan hoef je nog niet eens je notificaties aan te hebben of het geluid op hard.

Echter zijn er ook tal van onderzoeken verricht naar de rol van moderne media in bijvoorbeeld een klaslokaal. Uit deze studies blijkt juist dat het betrekken van smartphones in de klas bewezen leidt tot meer betrokkenheid. Studenten zouden juist inventiever worden in het zoeken van informatie wanneer de telefoon wel is toegestaan. Een voor mij herkenbaar voorbeeld is dat een leraar een leerling op chatten denkt te betrappen, terwijl in werkelijkheid via de smartphone hulp wordt gevraagd bij het volbrengen van een taak of in mijn situatie aantekeningen worden gemaakt op de laptop. Daarnaast is er tegenwoordig steeds meer bekend over hoe mensen leren en hoe je daar het maximale uit kunt halen. Zo is wetenschappelijk aangetoond dat je in een goede stemming meer leert. Je hersenen maken dopamine aan, wat ervoor zorgt dat je beter presteert. Kortom, als mensen blijer worden van de aanwezigheid van een telefoon zou dit dus ook kunnen bijdragen aan betere leerprestaties.

Je zou bijna kunnen zeggen, hoe meer onderzoeken en studies verricht naar de effecten van smartphone obsessies, hoe verwarrender het wordt. Als slotsom blijft voor mij echter de gedachte overeind dat het gebruik van smartphones in de meeste gevallen afleidt van het geheel, tenzij het bijdraagt aan bijvoorbeeld het interactiever maken van de training. Zo ben ik een fan van online game-basedquiztools zoals Kahoot. Zie ook https://getkahoot.com/.

Een training met veel afwisseling van beeld, geluid en oefeningen is een mooi hulpmiddel bij het leren, maar laten we de pauzes verder gebruiken om aan onze verslaving te voldoen.

Reactie toevoegen

Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.